काठमाडौं । जब अधिकांश मानिस आफ्नै व्यस्तता, स्वार्थ र सीमित घेराभित्र बाँधिएका हुन्छन्, त्यही बेला एक युवा भने देशका दुर्गम बस्ती, विपन्न परिवार र उपचार नपाएर छट्पटाइरहेका नागरिकको ढोकासम्म स्वास्थ्य सेवा पुर्याउने अठोटका साथ निरन्तर दौडिरहेका छन्। ती युवा हुन् — राजन थापा।
पत्रकारिता, सामाजिक सेवा र मानवीय अभियानलाई एकसाथ जोडेर उनले सुरु गरेको निशुल्क स्वास्थ्य शिविर अभियान अहिले देशका विभिन्न जिल्लामा आशाको नयाँ किरण बनेर फैलिन थालेको छ। सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक भएका तस्वीर, भिडियो र स्थानीय नागरिकका प्रतिक्रियाहरू हेर्दा राजन थापाको अभियान सामान्य कार्यक्रम नभई पीडित जनताको जीवनसँग प्रत्यक्ष जोडिएको मानवीय आन्दोलन जस्तै देखिन्छ।
कहिले पहाडी गाउँका वृद्ध आमाबुबाको स्वास्थ्य परीक्षण गर्दै, कहिले उपचार खर्च अभावमा निराश बनेका बिरामीको हात समात्दै, त कहिले दुर्गम बस्तीमा औषधि बोकेर पुग्दै गरेको उनको दृश्यले सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्तालाई भावुक बनाइरहेको छ। धेरैले उनलाई “मानवताका यात्रु”, “पीडितको सहारा” र “जनताको पत्रकार” भनेर सम्बोधन गर्न थालेका छन्।
“समाचार मात्र होइन, मान्छेको जीवन बचाउनुपर्छ” भन्ने सोच
राजन थापाले पत्रकारितालाई केवल समाचार लेख्ने माध्यमका रूपमा मात्र प्रयोग गरेका छैनन्। उनी समाजका वास्तविक पीडा देखेर त्यसको समाधान खोज्ने अभियानमा सक्रिय देखिन्छन्। सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक अभिव्यक्तिहरूमा उनले बारम्बार स्वास्थ्य सेवाबाट टाढा रहेका नागरिकको अवस्था उल्लेख गर्दै आएका छन्।
विशेषगरी ग्रामीण क्षेत्रमा सामान्य उपचार नपाएर ज्यान गुमाउने अवस्था अझै कायम रहेको भन्दै उनले स्वास्थ्य पहुँचलाई अधिकारको रूपमा स्थापित गर्नुपर्ने धारणा राख्दै आएका छन्। यही सोचका कारण उनले विभिन्न चिकित्सक, स्वास्थ्यकर्मी, स्वयंसेवक र सहयोगी संस्थासँग समन्वय गरेर निशुल्क स्वास्थ्य शिविर सञ्चालनलाई तीव्र बनाएका हुन्।
गाउँमा स्वास्थ्य शिविर पुग्दा भावुक बने स्थानीय
राजन थापाको टोली गाउँ पुग्ने खबर फैलिएपछि स्थानीय बासिन्दा बिहानैदेखि लामबद्ध हुने गरेका दृश्यहरू अहिले सामाजिक सञ्जालमा भाइरल बन्न थालेका छन्। कतिपय स्थानमा वर्षौंदेखि स्वास्थ्य परीक्षण नगराएका वृद्धवृद्धा शिविरमा आएर आँखा रसाउने गरी धन्यवाद दिएको भिडियोले धेरैलाई भावुक बनाएको छ।
एक वृद्ध आमाले शिविरमा स्वास्थ्य परीक्षण गराएपछि भनेकी थिइन् —
“हामीलाई खोज्दै डाक्टर गाउँमा आउला भन्ने त कल्पना पनि गरेका थिएनौं।”
यस्ता दृश्यहरूले राजन थापाको अभियान केवल प्रचारको विषय नभई वास्तविक जनसेवाको अभियान भएको अनुभूति गराइरहेको छ।
सामाजिक सञ्जालमा बढ्दो चर्चा
हाल फेसबुक, टिकटकलगायत सामाजिक सञ्जालमा राजन थापाको स्वास्थ्य अभियानबारे व्यापक चर्चा भइरहेको छ। धेरै प्रयोगकर्ताले उनको कामलाई “सरकारले गर्नुपर्ने जिम्मेवारी नागरिक तहबाट पूरा गर्ने प्रयास” भन्दै प्रशंसा गरेका छन्।
कतिपय युवाहरूले उनलाई प्रेरणाको स्रोतका रूपमा प्रस्तुत गर्दै “यदि चाहना भयो भने एउटा व्यक्तिले पनि समाज बदल्न सक्छ” भन्ने टिप्पणी गरिरहेका छन्। विशेषगरी युवा पुस्तामाझ उनको सक्रियता र मानवीय सोचले सकारात्मक प्रभाव छोडिरहेको देखिन्छ।
दुर्गम बस्तीको पीडा नजिकबाट देखेका अभियन्ता
राजन थापा आफैंले विभिन्न जिल्लाको यात्रा गर्दा उपचार नपाएर पीडित बनेका नागरिकको अवस्था नजिकबाट देखेको बताउने गरेका छन्। आर्थिक अभाव, अस्पतालसम्म पुग्न नसक्ने अवस्था, औषधिको कमी र चेतनाको अभावका कारण धेरै नागरिक सामान्य रोगमै गम्भीर अवस्थामा पुग्ने गरेको अनुभव उनले सार्वजनिक कार्यक्रमहरूमा सुनाउने गरेका छन्।
यही पीडाले उनलाई निरन्तर स्वास्थ्य शिविर सञ्चालन गर्न ऊर्जा दिएको उनका सहकर्मीहरू बताउँछन्।
“मानव सेवा नै सबैभन्दा ठूलो धर्म”
राजन थापाको अभियानको मूल सन्देश पनि यही देखिन्छ — मानव सेवा।
कुनै राजनीतिक स्वार्थभन्दा माथि उठेर, कुनै प्रचारको अपेक्षा नगरी, देशका कुनाकन्दरामा स्वास्थ्य सेवा पुर्याउने उनको प्रयास अहिले धेरैका लागि प्रेरणादायी उदाहरण बनेको छ।
सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक तस्बिरहरूमा उनी कहिले बिरामी बालबालिकासँग मुस्कुराउँदै देखिन्छन्, कहिले वृद्धको नाडी जाँच गरिरहेका चिकित्सकसँग समन्वय गर्दै, त कहिले औषधि वितरणमा व्यस्त। यी दृश्यहरूले एउटा प्रश्न पनि उठाइरहेका छन् —
“यदि राज्यका सबै निकाय यस्तै संवेदनशील हुन्थे भने, सायद उपचार नपाएर कसैले अकालमा ज्यान गुमाउनुपर्ने थिएन।”
अभियान अझै विस्तार गर्ने तयारी
निकट स्रोतहरूका अनुसार राजन थापाले आगामी दिनमा अझ बढी जिल्लामा स्वास्थ्य शिविर सञ्चालन गर्ने तयारी गरिरहेका छन्। विशेषगरी स्वास्थ्य पहुँच कमजोर रहेका हिमाली तथा दुर्गम क्षेत्रमा विशेषज्ञ चिकित्सकसहितको टोली पुर्याउने योजना बनाइएको बताइएको छ।
उनको यो अभियान अहिले केवल एउटा कार्यक्रममा सीमित छैन; यो विस्तारै पीडित नागरिकको भरोसा, आशा र जीवनसँग गाँसिएको सामाजिक अभियानका रूपमा विकसित हुँदै गएको देखिन्छ।
देशका हजारौं नागरिक उपचार अभावमा पीडित भइरहेका बेला एउटा पत्रकार समाज परिवर्तनको अभियान बोकेर गाउँ–गाउँ पुगिरहेको दृश्यले धेरैलाई सोच्न बाध्य बनाएको छ।
सायद यही कारण आज धेरैले सामाजिक सञ्जालमा एउटै कुरा लेखिरहेका छन् —
“राजन थापा केवल पत्रकार होइनन्, पीडित जनताको आवाज र आशाको अर्को नाम हुन्।”
