सिन्धुपाल्चोकको पहाडी भूगोल केवल प्राकृतिक सुन्दरता र कठिनाइको कथा मात्र होइन, त्यहाँका बासिन्दाको संघर्ष र सम्भावनाको प्रतिबिम्ब पनि हो। यहीँको माटोमा हुर्किएका एक पात्र—भरत प्रसाद पराजुली—आज राष्ट्रिय राजनीतिमा प्रवेश गर्दै प्रतिनिधिसभाको सदस्य बनेका छन्। फागुन २१ गते सम्पन्न निर्वाचनमा सिन्धुपाल्चोक–१ बाट राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका उम्मेदवारका रूपमा उनले २४ हजार ४१३ मत प्राप्त गर्दै विजय हासिल गरे। उनका निकटतम प्रतिस्पर्धी माधव सापकोटाले १७ हजार ३२७ मत पाउँदा करिब ७ हजार मतान्तरले आएको यो नतिजाले जिल्लाको राजनीतिक धारामा नयाँ संकेत दिएको छ।
यो विजयलाई केवल चुनावी परिणामका रूपमा बुझ्नु पर्याप्त हुँदैन। यसको गहिराइमा हेर्दा यो सामाजिक अभियान, स्थानीय विश्वास र वैकल्पिक नेतृत्वको खोजीको परिणाम हो। पराजुलीको यात्रा परम्परागत राजनीतिक बाटोबाट सुरु भएको होइन। उनी पहिला सामाजिक अभियन्ताका रूपमा चिनिएका व्यक्ति हुन्, जसले गाउँको आवश्यकतालाई बुझेर त्यसको समाधानका लागि काम गरेका थिए।
वि.सं. २०५५ तिर साबिक मांखा गाविसको जोगीडाँडाबाट सुरु भएको खानेपानी अभियानले उनको पहिचान निर्माण गर्यो। त्यतिबेला पानीको अभाव स्थानीय जीवनको ठूलो समस्या थियो। दैनिक घण्टौँ पैदल हिँडेर खोलाबाट पानी ल्याउनु सामान्य कुरा थियो। यस्तो अवस्थामा स्थानीय सहभागितामा आधारित प्रयासमार्फत ६० भन्दा बढी घरधुरीमा धारा पुर्याउनु केवल पूर्वाधार विकास मात्र होइन, जीवनशैलीमा आएको परिवर्तन पनि थियो। यसले गाउँमा स्वास्थ्य, समय व्यवस्थापन र आर्थिक क्रियाकलापमा समेत सकारात्मक प्रभाव पारेको थियो।
त्यसपछि उनले एकीकृत ग्रामीण विकास तथा वातावरण संरक्षण मञ्चमार्फत सिन्धुपाल्चोकका विभिन्न गाउँहरूमा खानेपानी, सरसफाइ, साक्षरता र आयआर्जनका कार्यक्रम सञ्चालन गरे। मान्द्रा, पिस्कर, धुस्कुन, थुम्पाखर, चिलाउने, सिक्रे–मार्मिङ, नागपुजे र सिम्ले जस्ता स्थानहरूमा पुगेको पानीसँगै स्थानीयको जीवनमा सहजता थपियो। यी कामहरूले पराजुलीलाई केवल अभियन्ता मात्र होइन, समाधानमुखी नेतृत्वका रूपमा स्थापित गर्यो।
खानेपानीपछि उनको ध्यान ऊर्जा क्षेत्रमा केन्द्रित भयो। जलस्रोतमा धनी सिन्धुपाल्चोकलाई विकासको आधार बनाउने उद्देश्यसहित उनले जलविद्युत आयोजनाहरूमा सक्रिय भूमिका निर्वाह गरे। बलेफी करिडोर र जलविरे खोलामा निर्माणाधीन आयोजनाहरू तथा जुगल गाउँपालिका–२ मा निर्माण भइरहेको ४५ मेगावाट क्षमताको जलविद्युत आयोजना यसका उदाहरण हुन्। यी परियोजनाले स्थानीय स्तरमा रोजगारी सिर्जना गर्नुका साथै ऊर्जा उत्पादनमार्फत दीर्घकालीन आर्थिक सम्भावनालाई बलियो बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।
पराजुलीको विकाससम्बन्धी दृष्टिकोणमा स्थानीय सहभागितालाई विशेष प्राथमिकता दिइएको देखिन्छ। स्थानीय बासिन्दालाई प्रमोटर सेयरमार्फत परियोजनामा सहभागी गराउने अवधारणाले विकासको प्रतिफल स्थानीयमै रहने सुनिश्चित गर्न खोजिएको छ। यसले परम्परागत ‘बाह्य लगानी–स्थानीय लाभ न्यून’ भन्ने प्रवृत्तिलाई चुनौती दिन सक्छ।
राजनीतिक रूपमा उनी लामो समय नेकपा एमालेसँग नजिक भए पनि सक्रिय पदमा भने देखिएनन्। सामाजिक काममै केन्द्रित रहेका उनी पछिल्ला वर्षहरूमा जनतामा बढ्दो राजनीतिक निराशा देखेपछि सक्रिय राजनीतिमा प्रवेश गरेका हुन्। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीबाट उम्मेदवार बनेर उनले प्रत्यक्ष जनमतको सामना गरे र विजयी हुँदै संसदीय यात्राको सुरुआत गरे।
उनको भनाइ अनुसार राजनीति सेवा गर्ने माध्यम हो, पेशा होइन। आफ्नो निजी व्यवसाय व्यवस्थित भइसकेको सन्दर्भमा अब समाजका लागि योगदान गर्ने उद्देश्यले राजनीतिमा आएको उनले बताएका छन्। यस्तो धारणा वर्तमान राजनीतिक परिवेशमा नयाँ बहसको विषय बन्न सक्छ।
निर्वाचन अभियानका क्रममा उनले आर्थिक समृद्धिलाई प्रमुख एजेण्डाका रूपमा अघि सारे। कृषि आधुनिकीकरण, स्थानीय उत्पादनको बजारिकरण, पर्यटन प्रवर्द्धन, ऊर्जा विकास तथा उद्योग सञ्चालनमार्फत समग्र आर्थिक उन्नति हासिल गर्ने उनको योजना छ। विशेष गरी, २०३८ सालदेखि बन्द रहेको नेपाल ओरियण्ट म्याग्नेसाइड उद्योगलाई पुनः सञ्चालन गर्ने लक्ष्यले औद्योगिक पुनर्जागरणको संकेत दिन्छ।
तर, विजयसँगै चुनौतीहरू पनि उत्तिकै गम्भीर छन्। सामाजिक अभियन्ताका रूपमा सफल देखिएका पराजुली अब नीति निर्माण र कार्यान्वयनको जटिल संरचनामा प्रवेश गरेका छन्। जनताको अपेक्षा उच्च छ र ती अपेक्षालाई व्यवहारमा रूपान्तरण गर्नु नै उनको मुख्य परीक्षा हुनेछ।
यस सन्दर्भमा उनको सफलता केवल व्यक्तिगत उपलब्धि हुनेछैन, बरु सामाजिक अभियानबाट राजनीतिमा प्रवेश गर्ने नयाँ नेतृत्वका लागि उदाहरण बन्न सक्छ। यदि उनी आफ्नो प्रतिबद्धतामा अडिग रहन सके भने, सिन्धुपाल्चोकको विकासमा नयाँ अध्याय सुरु हुन सक्छ। अन्यथा, यो पनि नेपाली राजनीतिक इतिहासमा एउटा अधूरो सम्भावनाको कथामा सीमित रहनेछ।
