काठमाडौं । बालबालिकामा पठन संस्कृतिको विकास गर्ने महान उद्देश्यसहित सञ्चालन गरिएको राष्ट्रिय बालसाहित्य अभियान अन्तर्गत आज आयोजित विशेष पुस्तक विमोचन समारोह साहित्यिक भावनाले भरिएको एक अविस्मरणीय क्षणका रूपमा सम्पन्न भएको छ । राजधानीस्थित हरियाली वातावरणले सजिएको ग्रीन लिफ रेष्टुरेन्टमा सम्पन्न कार्यक्रमले केवल पुस्तक विमोचनको औपचारिकता मात्रै पूरा गरेन, बरु नेपाली बालसाहित्यको भविष्यप्रति आशा, उत्साह र नयाँ ऊर्जा पनि जागृत गराएको सहभागीहरूको भनाइ थियो ।
कार्यक्रममा विमोचन गरिएका पाँच फरक स्वाद र सन्देश बोकेका कृतिहरूले उपस्थित साहित्यप्रेमीहरूको मन छोएका थिए । लेखक जलेश्वरी श्रेष्ठको “सुनपरी”, सुशीला देउजाको “काले”, बिमलादेवी अधिकारीको “जून”, दीपक भेटुवाल ‘दीपसागर’को “लड्डुको खोज” तथा निद्रा देउजा राजवंशीको “अमूर्त घर” सार्वजनिक हुँदा हलभित्र भावुक ताली र उत्साहको गुञ्जन सुनिएको थियो ।
बालबालिकाको कल्पना, संवेदना, संस्कार र सिर्जनात्मक चेतनालाई केन्द्रमा राखेर तयार गरिएका यी कृतिहरू नेपाली बालसाहित्यको क्षेत्रमा एउटा महत्वपूर्ण उपलब्धिका रूपमा हेरिएको छ । कार्यक्रममा बोल्ने अधिकांश वक्ताहरूले आजको डिजिटल युगमा बालबालिकालाई पुस्तकसँग जोड्नु चुनौतीपूर्ण भए पनि यस्ता अभियानहरूले समाजमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउने विश्वास व्यक्त गरे ।
समारोहमा प्रमुख अतिथिका रूपमा उपस्थित वरिष्ठ साहित्यकार प्रमोद प्रधानले बालसाहित्य कुनै सामान्य विधा नभई राष्ट्रको भविष्य निर्माण गर्ने आधार भएको उल्लेख गर्दै भने,
“बालबालिकाको हातमा राम्रो पुस्तक पुग्नु भनेको भविष्यको सभ्य समाज निर्माण हुनु हो । आज विमोचन भएका यी कृतिहरूले नयाँ पुस्तामा चेतना, संवेदना र संस्कारको दीप जलाउनेछन् ।”
त्यसैगरी साहित्यकार हिरण्यकुमारी पाठकले बालसाहित्यको महत्वमाथि प्रकाश पार्दै अहिलेको पुस्तालाई मोबाइल र सामाजिक सञ्जालको लतबाट पुस्तकतर्फ फर्काउन यस्ता कार्यक्रम अत्यन्त आवश्यक रहेको बताइन् ।
कार्यक्रममा उपस्थित समालोचक तथा साहित्यकारहरूले विमोचित कृतिहरूमाथि गहन समीक्षा प्रस्तुत गरेका थिए । वरिष्ठ समालोचक डा. शैलेन्दु प्रकाश नेपालले बालसाहित्यलाई केवल मनोरञ्जनको साधन नभई बालमस्तिष्क निर्माणको आधारका रूपमा लिनुपर्ने धारणा राखे । डा. नवराज रिजालले नेपाली बालसाहित्यले अब अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा समेत प्रतिस्पर्धा गर्न सक्ने अवस्था सिर्जना हुँदै गएको बताए ।
बालसाहित्यकार डा. छायादत्त न्यौपाने ‘बगर’ले बालसाहित्यलाई राष्ट्रको सांस्कृतिक धरोहरसँग जोड्दै भने,
“आजको बालक भोलिको राष्ट्र हो । उनीहरूको चेतनामा साहित्यको बीउ रोप्न सक्यौं भने समाज स्वतः सभ्य बन्छ ।”
कार्यक्रममा साहित्यकार माधव घिमिरेले समेत विमोचित कृतिहरूले बालबालिकाको भावनात्मक संसारलाई समृद्ध बनाउने विश्वास व्यक्त गरे ।
समारोह केवल साहित्यिक विमर्शमा सीमित रहेन, कार्यक्रमभर भावुकता, आत्मीयता र साहित्यप्रतिको समर्पण स्पष्ट देखिन्थ्यो । सहभागी साहित्यकार, पत्रकार, शुभेच्छुक तथा साहित्यप्रेमीहरूको उल्लेखनीय उपस्थितिले कार्यक्रमलाई अझ भव्य र गरिमामय बनाएको थियो ।
कार्यक्रम सफल बनाउन व्यवस्थापन, स्वागत, सञ्चालन तथा समन्वयमा महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्ने नवीन पल्लव, जयराम बिडारी, गंगा खतिवडा, अप्सरा केसी, सपना लामिछाने, अमर कीर्तिमानी लगायत सम्पूर्ण सहकर्मीहरूको योगदानलाई विशेष रूपमा स्मरण गरिएको थियो । आयोजक समितिले उनीहरूप्रति हार्दिक धन्यवाद व्यक्त गर्दै यस्ता अभियानलाई निरन्तरता दिने प्रतिबद्धता जनाएको छ ।
समारोहको अन्त्यतिर वातावरण निकै भावुक बनेको थियो । आयोजक पक्षले उपस्थित सम्पूर्ण महानुभावहरूप्रति आभार व्यक्त गर्दै बालबालिकामा पठन संस्कृतिको विकास गर्ने यो अभियान केवल कार्यक्रम नभई सामाजिक जागरणको आन्दोलन भएको उल्लेख गर्यो ।
“बालबालिकालाई पुस्तकसँग जोड्नु भनेको उज्यालो भविष्य निर्माण गर्नु हो,” आयोजकको भनाइ थियो, “आज यहाँ उपस्थित सबैको माया, साथ र प्रेरणाले यो अभियानलाई अझ शक्तिशाली बनाएको छ ।”
राष्ट्रिय बालसाहित्य अभियानले निकट भविष्यमा देशव्यापी रूपमा थप साहित्यिक कार्यक्रम, बालपुस्तक अभियान तथा पठन संस्कृतिसम्बन्धी सिर्जनात्मक गतिविधि सञ्चालन गर्ने तयारीसमेत गरेको जनाएको छ ।
